Platerowanie to proces trwałego połączenia dwóch różnych metali. Polega na nałożeniu cienkiej warstwy metalu szlachetniejszego lub bardziej odpornego na metal bazowy, nazywany także rdzeniem. W efekcie powstaje bimetal, który łączy właściwości obu materiałów.
Co oznacza platerowanie?
W metalurgii platerowanie oznacza połączenie metalu bazowego z warstwą innego metalu, zwykle odporniejszego na korozję, bardziej przewodzącego albo atrakcyjniejszego wizualnie. Rdzeń zapewnia wyrobowi wytrzymałość lub niższy koszt, a cienka warstwa wierzchnia nadaje mu dodatkowe właściwości.
Nie jest to zwykłe malowanie ani lakierowanie proszkowe. Farba tworzy powłokę na powierzchni, natomiast podczas platerowania metale zostają trwale związane. Dzięki temu warstwa wierzchnia nie pełni wyłącznie funkcji dekoracyjnej, lecz staje się częścią materiału. Określenie „bimetal” odnosi się właśnie do wyrobu złożonego z dwóch połączonych metali.
Na czym polega proces platerowania?
Metoda łączenia zależy od rodzaju metali, kształtu wyrobu i wymaganych właściwości. W zastosowaniach metalurgicznych wykorzystuje się między innymi nacisk, temperaturę oraz procesy chemiczne lub elektrolityczne.
Jedną z metod jest walcowanie platerujące. Warstwy metali są dociskane do siebie pod dużym naciskiem, często podczas przepuszczania ich przez walce. Wysoka temperatura może ułatwiać dyfuzję, czyli wzajemne przemieszczanie się atomów w obszarze styku. Po odpowiednim przygotowaniu powierzchni pozwala to uzyskać trwałe połączenie między warstwą wierzchnią a rdzeniem.
W innych technologiach wykorzystuje się procesy chemiczne lub elektrolityczne, które umożliwiają osadzanie metalu na powierzchni elementu. Niezależnie od metody celem jest uzyskanie połączenia trwalszego niż zwykłe naniesienie farby lub luźnej powłoki.
Dlaczego stosuje się platerowanie?
Proces pozwala użyć niewielkiej ilości droższego metalu tylko tam, gdzie jest ona potrzebna, a jednocześnie zachować zalety tańszego materiału bazowego. Najczęstsze powody stosowania platerowania to:
- Estetyka – nadanie przedmiotom wyglądu metalu szlachetnego, na przykład w przypadku sztućców platerowanych srebrem.
- Ochrona antykorozyjna – zabezpieczenie rdzenia przed utlenianiem przez zastosowanie warstwy odpornego metalu, na przykład niklu lub cynku.
- Oszczędność materiału – ograniczenie zużycia kosztownego metalu poprzez użycie go jako cienkiej warstwy wierzchniej.
- Połączenie właściwości – zestawienie wytrzymałości stali z dobrym przewodnictwem elektrycznym miedzi.
Słowo „platerowanie” ma także drugie znaczenie, związane z dziewiarstwem. Oznacza wtedy formowanie oczek dzianiny z dwóch pokrywających się nitek różnych rodzajów przędzy. W kontekście metali chodzi jednak o trwałe łączenie warstwy wierzchniej z metalowym rdzeniem.
